Opinogóra

Wieś Opinogóra Górna położona jest w woj. mazowieckim, w powiecie ciechanowskim. Jest siedzibą administracyjną gminy Opinogóra Górna.

Pierwszy człon nazwy miejscowości – „Opino” – jest pochodzenia pruskiego. Teren, na którym leży Opinogóra Górna w zamierzchłej przeszłości zamieszkiwany był przez plemiona Prusów.

Wg Zygmunta Krasińskiego (1812-1859), który był właścicielem Opinogóry, nazwa miejscowości ma swoje legendarne pochodzenie i wywodzi się od imienia prasłowiańskiego księcia Opina. Ów krwawy książę miał tu swoją siedzibę i ciągłymi najazdami siał postrach wśród plemion zamieszkujących okoliczne tereny. Geograficznie wieś rozpościera się na trzech polodowcowych wzgórzach (pagórkach). Historię tę poeta opisał w utworze „Pan trzech pagórków” (1828 r.).

Dzisiaj istnieją trzy wsie o nazwie Opinogóra: Opinogóra Górna, Opinogóra Dolna i Opinogóra Kolonia.
Historia Opinogóry Górnej

Opinogóra po raz pierwszy została wymieniona w dokumencie kościelnym z 1185 roku. Prawdopodobnie około 1400 r. uległa podziałowi na dwie części – Opinogórę Górną i Dolną. Właścicielami obu wsi była szlachta. W 1421 r. Opinogóra Górna została włączona do domeny książęcej za sprawą księcia mazowieckiego Janusza. Następnie w 1526 r., kiedy to włączono Mazowsze do Korony, Opinogóra Górna stała się wsią królewską i starostwem niegrodowym.

Ród Krasińskich, którego genealogia sięga XIV w., wywodzący się z leżącego nieopodal Krasnego, z Opinogórą na dobre związał swoją historię dopiero w XVII w. Stało się to w 1659 r. Pierwszym Krasińskim, który otrzymał wówczas Opinogórę jako dożywotnią darowiznę królewską
i mógł tytułować się starostą opinogórskim, był Jan Kazimierz Krasiński (1607-1669), podskarbi wielki koronny i wojewoda płocki. W kolejności po nim majątek ten dziedziczyli Jan Dobrogost (Bonawentura) Krasiński (1640-1717), wojewoda płocki, uczestnik wyprawy wiedeńskiej, następnie jego syn, Bonifacy Krasiński (zm. 1717), a od 1724 r. Błażej Jan Krasiński (1703-1751), który zmarł bezpotomnie. W 1752 r. dziedzicem na Opinogórze zostaje Michał Hieronim Krasiński (1712-1784), twórca linii opinogórskiej rodu, następnie przechodzi ona we władanie jego syna, Jana Krasińskiego (1756-1790). Po śmierci Jana dziedziczy ją małoletni wówczas Wincenty Krasiński (1783-1858).

W 1795 r. następuje III rozbiór Polski i tereny te dostają się pod panowanie pruskie. Krasińscy nadal tu zamieszkiwali i zarządzali majątkiem, ale pruskim naddzierżawcą był Melchior Neuman. W czasach Księstwa Warszawskiego w 1807 r. Opinogórą zostaje obdarowany przez cesarza Napoleona I jego marszałek książę de Ponte-Corvo, Jan Bernadotte, który w 1810 r. zostaje królem Szwecji – Karolem Janem XIV. Następnie 20 maja 1811 r. majątek ten Napoleon I przekazuje Wincentemu Krasińskiemu wraz z tytułem hrabiowskim. Nadanie potwierdził w 1815 r. car Aleksander I, a car Mikołaj I w 1844 r. wyraża zgodę na utworzenie ordynacji opinogórskiej. Statut, którym ordynacja była zarządzana, gwarantował pozostanie tego majątku w rodzinie Krasińskich poprzez dziedziczenie go przez najstarszego potomka linii męskiej. Pierwszym ordynatem opinogórskim został poeta Zygmunt Krasiński (1812-1859), drugim jego najstarszy syn Władysław (1844-1873), trzecim i ostatnim ordynatem z linii opinogórskiej był Adam Krasiński (1870-1909). Umiera on bezpotomnie i, zgodnie z zapisem w statucie ordynacji, majątek przejmują Krasińscy z linii oboźnickiej z Radziejowic. Z tej linii pochodzą ostatni ordynaci opinogórscy – czwarty, Józef Krasiński (1848-1918), i piąty, Edward Krasiński (1870-1940), zamordowany w obozie koncentracyjnym w Dachau 8 grudnia 1940 r.

Po II wojnie światowej zgodnie z reformą rolną część majątku ordynacji rozdzielono wśród okolicznych chłopów i pracowników folwarcznych, z pozostałej części utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne, które istniało do 1993 r.

Obecnie Muzeum Romantyzmu w Opinogórze jest w posiadaniu 24 ha majątku dawnej ordynacji, na których znajduje się muzealny zespół pałacowo-parkowy.