Kościół Opinogóra

Parafia w Opinogórze została erygowana w 1824 r. staraniem gen. Wincentego Krasińskiego. Powstała na bazie wsi: Dzbonie, Bacze, Kąty, Czernice, Opinogóra Hrabska (Górna), Opinogóra Szlachecka (Dolna) i Rąbież, wydzielonych z parafii w Pałukach.

Pierwotnie w miejscu obecnego kościoła stała murowana kaplica-rotunda zbudowana przez gen. Wincentego Krasińskiego w latach 1820-1822 r. W tej kaplicy pochowana została w październiku 1822 r., żona generała i matka poety Zygmunta Krasińskiego, Maria Urszula z Radziwiłłów Krasińska (1779-1822). Tak pisał o tej kaplicy Zygmunt Krasiński: „kaplica i w niej grób matki mojej, w grobie trumna jej zawieszona jak lampa na łańcuchach w sklepienia lochu wpojonych”.
Pierwotnie w miejscu obecnego kościoła stała murowana kaplica-rotunda zbudowana przez gen. Wincentego Krasińskiego w latach 1820-1822.r.

Wincenty Krasiński w następnych latach planował wybudować w Opinogórze okazałą świątynię. Zaczął gromadzić do niej wyposażenie, m. in. zamówił w 1841 r. we Florencji pomnik nagrobny dla Marii Urszuli Krasińskiej: „[…]Przybył mi z Florencji monument dla mej żony wyobrażający Ją umierającą, w jednym ręku krzyż trzymającą, a drugą syna błogosławiącą, który przy łożu klęczy qui est un chef d’oeuvre (fr. który jest arcydziełem). Wiele razy spojrzę, bo w sieni ustawiony, nim w kościele będzie miejsce przygotowane w Opinogórze, to mi się łza w oku zakręcie. Nic tak pięknego u nas nie ma, a zagranico mało. Generałowie pruscy co tu są powiedzieli przed innemi, że piękniejszy od monumentu królowej pruskiej, o którym tyle pisano.”

Generał za życia nie zdążył tego uczynić, ale w treści swojego testamentu zapisał: „Proszę mych potomków, że gdybym za życia  nie postawił kościoła w Opinogórze, by podług planu, co tam jest, go wymurowali, na co z porosłych po mnie kapitałów sto tysięcy złotych polskich przeznaczam.”

Poeta Zygmunt Krasiński nie wypełnił woli ojca, ale budowę nowego kościoła miał zrealizować jego syn Władysław Krasiński, który jednak przedwcześnie zmarł. Realizacji budowy nowego kościoła podjęła się żona Władysława – Róża z Potockich Krasińska (1849-1937). W latach 1874-1876 powstał obecny kościół wzniesiony wg projektu architekta Wincentego Rakiewicza. Kościół jest w stylu neoklasycystycznym, murowany, jednonawowy, w którego bryłę wkomponowano istniejącą uprzednio kaplicę-rotundę (prezbiterium). W dniu 8 grudnia 1876 r. nowo wybudowany kościół został poświęcony.

Szybko stanęły jednak tylko mury – urządzanie świątyni trwało do 1885 r. Latem 1881 r. w kościele ustawiono nagrobek Marii Urszuli Krasińskiej, który do tej pory stał w sieni pałacu przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. W prezbiterium na ścianie zamontowano płaskorzeźbę, wykonaną w 1875 r. przez rzeźbiarza Julesa Franceschi, przedstawiającą synów poety, Władysława i Zygmunta Krasińskich w scenie adoracji krzyża.

Róży Krasińskiej w wyposażaniu kościoła pomagał Ludwik Krasiński z Krasnego, opiekujący się w tym czasie ordynacją opinogórską. Z należącego do niego Kodnia nad Bugiem, sprowadzono ołtarz z kopią obrazu Matki Boskiej Kodeńskiej oraz XVIII-wieczną ambonę, z likwidowanego przez władze carskie w ramach represji po powstaniu styczniowym kościoła

W dniu 31 maja 1885 r. biskup płocki Henryk Piotr Kossowski dokonał uroczystej konsekracji nowego kościoła w Opinogórze.

W 1899 r. w kościele zawieszono epitafium autorstwa rzeźbiarza Konstantego Laszczki poświęcone Amelii Załuskiej.
Wnętrze kościoła w Opinogórze, widok na ołtarz główny

W latach 20. XX w. stary ołtarz powrócił do Kodnia, natomiast ambona pozostała. Nowy ołtarz ufundował w 1925 r. ówczesny ordynat opinogórski Edward Krasiński. Zdobiącą ołtarz scenę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny namalował Bronisław Wiśniewski.

Organy dla kościoła w Opinogórze zbudował ok. 1900 r. Jan Szrajbert.

W czasie II wojny światowej w kościele odbywały się nabożeństwa, chociaż ksiądz proboszcz Teodozjusz Brudnicki w 1941 r. opuścił parafię. Obowiązki proboszcza do końca wojny pełnił wikariusz parafii pałuckiej ks. Franciszek Morawski.

W styczniu 1945 r. kościół został doszczętnie ograbiony przez żołnierzy radzieckich, którzy zabrali wszystkie szaty liturgiczne, naczynia, bieliznę a nawet chorągwie i proporce. Sprofanowali również Najświętszy Sakrament.

W 2. połowie XX w. na ścianie kościoła zawisły trzy marmurowe płyty upamiętniające ludzi związanych z historią Opinogóry, którzy tragicznie zginęli w czasie II wojny światowej: ks. Teodozjusza Brudnickiego (zm. 1942) zamordowanego w obozie koncentracyjnym w Dachau, sołtysa z Kątów Romana Konwerskiego (zm. 1943), który za bohaterstwo i patriotyzm zginął w obozie koncentracyjnym w Mauthausen oraz Edwarda hr. Krasińskiego (zm. 1940) zamordowanego również w obozie w Dachau.

W 1986 r. jedną z bocznych ścian kościoła ozdobił  marmurowy ołtarz z kopią obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej ufundowany przez Jana Dziedzica, syna byłego łowczego Krasińskich – Piotra Dziedzica.

Do naszych czasów nie zachowały się ani stara dzwonnica ani trzy dzwony ufundowane
w 1936 r. przez parafian. Po wkroczeniu wojsk hitlerowskich do Opinogóry dzwony zostały zdemontowane i wywiezione w 1942 r. w nieznanym kierunku.

Zachowała się natomiast niewielka sygnaturka zawieszona w wieżyce na dachu kościoła. Ufundował ją gen. Wincenty Krasiński w 1822 r. ku pamięci zmarłej żony Marii Urszuli. Odlana została w słynnej pracowni ludwisarskiej Mikołaja Petersilge w Toruniu. To o tym „dzwonku niewielkim” donoszą pierwsze opisy z wizytacji parafii, to  jego dźwięk  poruszał serce i umysł poety: „ Ach, dźwięk jej dzwonu roztopiłby we łzach całą twardość kamienia, który noszę w łonie.”

Wydzieloną częścią kościoła są podziemne krypty, do których prowadzą ciężkie żelazne drzwi ozdobione herbem Krasińskich. Kształt i rozmiar podziemi zmieniały się wraz z rozbudową kościoła. Pierwotnie trumny Krasińskich stały w podziemiach kościoła. W 1909 r. wnętrza grobowe zostały zmodernizowane przez architekta Jana Fryderyka Heuricha. Wówczas trumny umieszczono w  katakumbach i przykryto marmurowymi płytami.

W centralnej części znajduje się grób poety Zygmunta Krasińskiego, a nad nim ozdobny kartusz z herbem  Krasińskich. Z lewej strony spoczywają przodkowie poety, a z prawej potomkowie.

Obok Zygmunta (zm. 1859) spoczywają jego rodzice – Wincenty Krasiński (zm. 1858) i Maria Krasińska (zm. 1822). Następnie dziadek Jan Krasiński (zm. 1790) i babka Antonina z Czackich Krasińska (zm. 1834). W ostatniej niszy pochowana jest kuzynka Amelia z Bronikowskich Załuska (zm. 1896), nad nią serce jej ojca gen. Mikołaja Bronikowskiego (zm. 1817).

Z prawej strony synowie poety Władysław (zm. 1873) i Zygmunt (zm. 1867) oraz wnuk Adam (zm. 1909) i wnuczka Zofia (zm. 1891). Ostania nisza pozostaje pusta. Miała w niej spocząć żona Adama – Wanda z Badenich Krasińska, ale pochowana została przy drugim mężu Zygmuncie Zamoyskim, w Laszkach k. Przemyśla. Nad pusta niszą znajduje się serce lekarza Franciszka Giradota, zmarłego w 1831 r.

Na przeciwległej ścianie katakumb wiszą trzy płyty wykonane z brązu przez Julesa Franceschi w 1876 r., przedstawiające sceny z utworów Zygmunta Krasińskiego – „Przedświtu”, „Irydiona” i „Nie-Boskiej komedii”.

Odrębną grupę stanowią groby Krasińskich z linii oboźnickiej, która po wygaśnięciu linii opinogorskiej objęła ordynację.

W katakumbach spoczywają – Józef Krasiński (zm. 1918), jego żona Helena ze Stadnickich Krasińska (zm. 1927) i matka Karolina z Mycielskich Krasińska (zm. 1912). Tu również pozostaje jedna pusta nisza. Miał w niej spocząć Edward Krasiński, który zginął w obozie koncentracyjnym w Dachau w 1940 r.

W tej części krypt doszły dwa nowe pochówki, urny z prochami Stanisława Krasińskiego (zm. 1997) i jego żony  Marii z Hilchenów Krasińskiej (zm. 2012).

Przed kościołem stoi figura Matki Boskiej ufundowana przez Adama Krasińskiego. Na metalowej tablicy umieszczonej na cokole figury wyryty jest fragment wiersza „Hymn” Zygmunta Krasińskiego. Obok kościoła znajduje się odsłonięte w 2011 r. popiersie papieża Jana Pawła II, autorstwa artysty plastyka Adama Kołakowskiego z Opinogóry.