Gmina Ojrzeń

Gmina ta, położona w południowej części powiatu ciechanowskiego, ma charakter typowo rolniczy. Przez jej teren przepływa rzeka Łydynia. Ponad 31 proc. powierzchni gminy zajmuje Nadwkrzański Obszar Chronionego Krajobrazu. Przez teren gminy już w X wieku przebiegały ważne szlaki handlowe – szlak zachodni, przez Niechodzin, Kownaty i Młock, dalej Raciąż do Wielkopolski,
i szlak południowy, przez Luberadz, Sochocin, Płońsk, Wyszogród i Łęczycę na Śląsk. W końcu XIX wieku do gminy zawitali pierwsi osadnicy niemieccy. Ok. 200. rodzin osiedliło się w miejscowościach należących do gminy. Opuściły one jej teren w 1947 roku.

W gminie Ojrzeń zachowało się sporo obiektów zabytkowych, z których tylko nieliczne wpisane są do rejestru zabytków, a wśród nich obiekty w miejscowościach:

Kraszewo
Przy drodze wznosi się kościół drewniany p.w. Trójcy Św. i św. Zygmunta, pochodzący
z XVII w. Dobudowany został do murowanej kaplicy z XVI w. oraz rzekomo starszej jeszcze zakrystii z kruchtą. Wśród bogatego barokowego wyposażenia kościoła na uwagę zasługują – barokowo-ludowa ambona z XVIII w., wyrzeźbiona w jednym pniu drzewa lipowego, oraz drewniany nagrobek Jana Franciszka Kucharskiego z dokładnie ukazanymi elementami stroju szlacheckiego, który jest jedynym na Mazowszu Północnym przykładem drewnianego nagrobka figuralnego wyrzeźbionego
z jednej kłody. Obok kościoła drewniana stoi dzwonnica konstrukcji słupowej z przełomu XVII/XVIII w. W ściany kaplicy wmurowane są kule armatnie z okresu potopu szwedzkiego (prawdopodobnie zniszczyły wtedy część wcześniejszego kościoła). Na cmentarzu przykościelnym znajduje się grób Brunona hr. Kicińskiego (1797-1844), poety okresu Romantyzmu, publicysty i dziennikarza, piszącego na łamach prasy patriotycznej.

Luberadz
W tej miejscowości położona jest jedna z najciekawszych wiejskich siedzib w Polsce. Jest to pałac wzniesiony w 1789 r. wg projektu architekta Hilarego Szpilowskiego dla Józefa Dembowskiego, chorążego ziemi zawkrzeńskiej. Pałac w kolejnych latach wiele razy zmieniał właścicieli. Najdłużej był w posiadaniu rodziny Piechowskich – od 1897 r. do rozpoczęcia II wojny światowej.

Zbudowany jest w stylu klasyczno-romantycznym, na planie dwóch skrzydeł o różnej wielkości, łączących się ze sobą pod kątem rozwartym. Usytuowany na skarpie schodzącej ku rzece Łydyni. Przebudowany w końcu XIX w. i na początku XX w. W latach 90. XX w. pałac był doszczętnie zdewastowany i czekał na generalny remont, który przeprowadzili nowi prywatni właściciele.

Wokół pałacu znajduje się park krajobrazowy założony w 1 poł. XIX w. i przekształcony na początku XX w., pięknie położony w zakolu Łydyni. Do dziś zachowały się liczne okazy starodrzewu, w tym graby, lipy i kasztanowce. Na szczególną uwagę zasługuje szpaler świerkowy i aleja lipowo- grabowa. Ponadto na terenie gminy Ojrzeń na uwagę zasługuje, rosnący przy drodze z Ojrzenia do Młocka, dąb szypułkowy Uparty Mazur. To jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków przyrodniczych w naszym regionie. Jego obwód pnia w pierśnicy wynosi 745 cm, a wiek określany jest na 700 lat.